Veiligheid in de trein

“Vuile racist”

Dat werd er gisteravond naar mij geschreeuwd door twee jonge mannen, terwijl ik met de conducteur stond te praten op Den Haag Centraal rond half zeven. IK? Een racist?

Ik had net een intensief college Geweldloze Communicatie aan de HU achter de rug en was bekaf. Daarom had ik mijn treinabonnement tijdelijk ge-upgrade naar de 1e klas stiltecoupé, zodat ik nog even kon schrijven in de spits. Mijn emoties zaten al hoog en ik besloot vlak voor Gouda mijn laptop dicht te klappen en gewoon even te voelen.

Met mijn ogen dicht hoorde ik wat mannen binnenkomen. Midden-Oosterse tongval, misschien Arabisch? Ze gingen zitten en bleven praten. Dat gebeurt wel vaker in een stiltecoupé, dus ik liet het eerst maar gaan. Maar het hield niet op. Toen ik mijn ogen opendeed, zag ik twee jongemannen onderuitgezakt met hun voeten op tafel, luid pratend.

Met vermoeide, maar beleefde stem vroeg ik of ze ergens anders wilden gaan zitten. Ze keken me aan, mompelden wat en werden stil. Ik sloot mijn ogen weer… maar even later gingen ze nog luider verder. Een andere man sprak ze ook aan, strenger maar nog steeds beleefd. Bam, vlam in de pan: dreigende taal terug. De man trok zich terug en ze gingen nog luider verder praten.

Toen sprak ik ze nóg een keer aan. Dit keer strenger, met mijn mama-toon. Het maakte het alleen maar erger. Krachttermen vlogen mijn kant op, verheven stemmen, dreigende houding. Voor het eerst in lange tijd voelde ik me onveilig.

Ik keek rond: wie zou helpen als dit escaleerde? Er zaten verder twee mannen en een vrouw in de coupé. De twee jongens zagen er sterker uit dan ik. Als niemand mij zou helpen, dan zou ik ze niet aan kunnen.

Ik dacht aan de NS WhatsApp-service en stuurde het bericht. Ik hoopte op hulp, maar kreeg veel vragen en uiteindelijk de boodschap: “dit nummer is hier niet voor bedoeld.” Ik was flabbergasted.

Ik pakte mijn spullen en liep weg. In de smalle gang raakte ik in paniek: wat als ze achter me aankwamen? Ik had mijn metalen drinkfles alvast in mijn hand, als geïmproviseerd wapen. Uiteindelijk liep ik door naar een drukkere coupé.

Na aankomst op Den Haag, deed ik meteen een melding bij het NS-personeel, samen met twee mannelijke reizigers die ook in de coupe hadden gezeten. Maar ook daar: niets. De jongens liepen letterlijk langs. Wij wezen ze aan, maar er gebeurde niets. Het advies: “dien een klacht in.” Ondertussen werd er vuile racist naar mij geschreeuwd.

En hoe zit het dan met het hogere tarief wat ik heb betaald voor gebruik maken van de eerste klas stiltecoupé? Krijg ik dat nu terug, nu ik geen gebruik heb kunnen maken?

Ik volg niet voor niets een minor in Geweldloze Communicatie. Fantastische theorie en methodiek, en ik geloof er echt in: het helpt om meer verbinding te krijgen en gesprekken te de-escaleren. Maar jeetje… wat was het rete-moeilijk om dat toe te passen in deze situatie. In de trein, moe, niet scherp, en dan ook nog een onredelijk antwoord terugkrijgen op een redelijk verzoek. Het liet me zien hoe groot het verschil kan zijn tussen weten hoe iets werkt en het ook echt doen als de spanning oploopt.

Is die WhatsApp-service en misschien wel het hele veiligheidsvangnet van NS, niet een soort schijnveiligheid? Het lijkt er te zijn, maar op het moment dat ik het nodig had, stond ik er alleen voor.

Wat vind jij: wat mag je als reiziger verwachten van veiligheid in de trein?