Vorig jaar sliep ik ontzettend slecht. Niet even een paar dagen, maar maanden achtereen. De enkele uren slaap die ik kreeg, waren bovendien van slechte kwaliteit. Daarnaast was ik emotioneel onverklaarbaar labiel, vergat ik continu van alles en kwam ik steeds vaker te laat op afspraken. Frustrerend, want ik ben van nature een gestructureerd en scherp persoon.
Lange tijd dacht ik dat dit kwam door de pittige peuterfase van mijn zoon, mijn intensieve werkweek in de zorg, mijn hbo-studie en de uitdaging om daarnaast ook een sociaal leven en voldoende tijd voor mezelf te behouden. Een balans die altijd goed werkte, maar steeds vaker uit evenwicht raakte.
Toch leek dit logisch. Het was tenslotte mijn eerste keer moederschap, en iedereen zei dat het erbij hoorde: slechte nachten en emotionele uitputting. Op het werk vroegen mensen zich af of ik niet te veel deed. Sommigen adviseerden zelfs om een dag minder te gaan werken.
Hierdoor begon ik te twijfelen aan mijn eigen kracht. Was ik niet altijd veerkrachtig geweest? Had ik niet jarenlang meerdere ballen succesvol in de lucht gehouden? Was doorzettingsvermogen niet juist mijn kracht, gezien mijn verleden?
Wat je niet ziet, kun je ook niet veranderen
Omdat ik steeds vaker hoorde dat het ‘aan mij lag’, nam ik dat uiteindelijk ook aan. Ik vraag van nature weinig hulp, ik heb immers altijd alles zelf gedaan. Maar toen mijn partner op een gegeven moment zei:
“Kate, je moet echt naar de dokter, want je bent jezelf niet.”
… besefte ik dat hij gelijk had. Vooral mijn vergeetachtigheid en de wazigheid in mijn hoofd baarden hem zorgen. Soms kon ik gewoon niet meer uit mijn woorden komen. Om hem gerust te stellen, maakte ik een afspraak met de huisarts.
De huisarts verwees me eerst naar de praktijkondersteuner, daarna volgden meerdere testen en een bezoek aan de gynaecoloog. Pas toen ik extreem veel bloed verloor en me continu duizelig en vermoeid voelde, bleek mijn HB-waarde 5,2 te zijn. Ter referentie: bij 4,4 krijg je een bloedtransfusie. Dat ik opvliegers had en al maanden niet ongesteld was geweest, werd door niemand, inclusief mezelf, als een teken van de overgang gezien.
Totdat ik in december vorig jaar de verlossende diagnose kreeg: Vroege overgang.
“Huh, ik ben nog zo jong?”
Achteraf vielen alle puzzelstukjes op hun plek: de wazigheid in mijn hoofd, vergeetachtigheid, slapeloosheid, opvliegers, onrustige benen, stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, droge huid, pijnlijke gewrichten, uitputting, haargroei op plekken waar ik die nooit had gehad en constante hoofdpijn. Je kunt je voorstellen dat ik niet bepaald de gezelligste versie van mezelf was.
Terug naar mezelf
Gelukkig kon ik snel starten met een hormoonbehandeling. Binnen twee weken merkte ik al verbetering. Dat, in combinatie met psychologische begeleiding en leefstijlaanpassingen, heeft me mezelf teruggegeven.
Nu, nog geen twee maanden later:
- Ik ben weer scherp.
- Ik kom op tijd.
- Ik kan weer helder uit mijn woorden komen.
- Ik slaap weer zeven tot acht uur per nacht.
- Ik voel me weer mezelf.
Het voelt als een opluchting om weer grip op mijn leven te hebben.
De impact op CPTSS
Waar ik geen rekening mee had gehouden, was dat de overgang mijn CPTSS-patronen weer versterkte.
Jarenlange therapie had me geleerd hoe ik ermee kon leven. Net zoals iemand met diabetes zijn bloedsuikerspiegel moet reguleren, vraagt CPTSS voortdurende zelfzorg. Als die balans verstoord raakt, worden klachten intenser en steken oude patronen weer de kop op.
En dat gebeurde dan ook.
Ik kreeg opeens weer meer last van mijn oude patronen:
Vertrouwensissues en moeite met veilige verbindingen
- Ik vond het moeilijk om mensen te vertrouwen, vooral als ik voelde dat ze me beoordeelden of ‘tegen’ me waren.
- Dit gevoel werd vooral versterkt door onduidelijke communicatie en door over mij te praten in plaats van met mij, wat mijn gevoel van onveiligheid vergrootte.
- Ik trok me terug (solistisch werken) of probeerde situaties overdreven in de hand te houden uit angst voor afwijzing.
Gevoeligheid voor kritiek en behoefte aan bevestiging
- Ik was extreem analytisch en zocht constant naar duidelijkheid in verwachtingen.
- Zonder open en heldere feedback voelde ik me snel onzeker, ook als dat objectief niet nodig was.
- Dit maakte dat ik sterk reageerde op vage of onduidelijke kritiek, omdat het mijn gevoel van veiligheid raakte.
Moeite met grenzen stellen en mezelf laten zien
- Ik vond het moeilijk om mijn plek in te nemen en mijn grenzen te bewaken zonder het gevoel te krijgen dat ik te veel vroeg.
- Ik had vaak het gevoel dat ik mezelf eerst moest bewijzen voordat ik iets van anderen mocht verwachten.
- Dit beïnvloedde hoe ik met mensen omging, zowel op het werk als privé.
Sterke behoefte aan controle en voorspelbaarheid
- Door eerdere onveiligheid in mijn leven zocht ik naar duidelijkheid en structuur.
- Onverwachte veranderingen zorgden voor stress en overprikkeling.
- Dit leidde ertoe dat ik soms fel kon reageren op onduidelijke communicatie, wat in mijn werk en privé als direct werd ervaren.
Moeite met ontspannen en rust nemen
- Ik werkte keihard aan mijn persoonlijke ontwikkeling en carrière, maar gunde mezelf veel te weinig rust.
- Mijn perfectionisme en verantwoordelijkheidsgevoel zorgden ervoor dat ik mezelf voortdurend uitdaagde, maar ik was ook te streng.
- Dit leidde tot fysieke stressklachten en overbelasting.
Herstel en vooruitblik
Ik heb ervaren hoeveel impact de overgang alleen al heeft, laat staan in combinatie met CPTSS. Privé vonden mensen mijn gedrag soms lastig. Begrijpelijk en verdrietig tegelijk, zowel voor mij als voor hen. Gelukkig kon ik rekenen op begrip, simpelweg omdat de mensen om me heen van me houden.
Maar wat een impact had dit ook op mijn werk! Uit onderzoek blijkt dat 80% van de vrouwen overgangsklachten ervaart, maar slechts 25% hierover spreekt op de werkvloer. Het is een uitdaging om als vrouw in deze situatie te functioneren, zeker als je lange tijd niet serieus wordt genomen.
Eerst kreeg ik te horen dat het psychologisch was, dat ik misschien depressief was. Of ik niet eens antidepressiva wilde proberen? Veel vrouwen ervaren dat hun klachten niet meteen serieus worden genomen, en dat is niet gek als je bedenkt hoe weinig kennis er nog is over de impact van hormonale veranderingen op werk.
Ik vertrouwde op mijn eigen gevoel en besloot geen antidepressiva te nemen. Maar wat als ik mezelf niet zo goed had gekend? Wat als ik wél was gaan twijfelen en een verkeerde behandeling had gekregen?
Hoewel zowel mijn CPTSS- als overgangsklachten altijd op de achtergrond aanwezig blijven, zijn ze dankzij de hormoonbehandeling, therapie en leefstijlaanpassingen nu veel beter hanteerbaar. De hormoonbehandeling heeft me enorm geholpen, net als de intensieve wekelijkse sessies bij mijn psycholoog. Daarnaast heb ik mijn leefstijl weer aangescherpt: sporten, goed eten, voldoende slapen en op tijd rust nemen en ontspannen (genieten, leven).
Ik voel me weer sterk. Ik voel me weer mezelf.
Simple Fridays 